|
خرس سیاه آسیایی در حالی به عنوان سمبل طبیعت و محیط زیست هرمزگان و نماد ملی انتخاب شد که نمادهای نزدیک تر و بومی تری از جمله، دلفین، لاکپشت دریایی و شماری از آبزیان و پرندگان می توانستند به عنوان نماد هرمزگان مطرح باشند. به گزارش مهر، هر چند به نظر می رسد که آبزیان سهم و شانس بیشتری را برای اتخاذ این مهم در اختیار داشتند لیکن انتخاب خرس سیاه آسیایی فرصت و چالشی برای شناخت، معرفی و حمایت بیشتر و پررنگتر از این گونه کمیاب در کشورمان را باعث شده است که این موضوع به طور مستقیم و غیر مستقیم نقش حمایتی، حفاظتی بهتری را فراهم خواهد کرد. از میان هشت گونه خرس دنیا دو گونه در ایران زندگی می کنند خرس قهوه ای که در امتداد رشته کوههای زاگرس و البرز زیست می کند و خرس سیاه آسیایی که در جنوب شرقی کشور در محدوده استان های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان پراکنده است. در ایران اولین بار جانور شناس روس به نام زارودنی (zarudny) در اوایل قرن بیستم در بلوچستان این جانور را مشاهده و گزارش کرد. تا مدت ها خبری از خرس سیاه نبود و محققان فکر می کردند نسل اینگونه زیبا در ایران منقرض شده است تا اینکه در سال 1352 ماموران سازمان حفاظت محیط زیست آن را در مناطق جنگلی جنوب کرمان مشاهده کردند. خرسهای سیاه آسیایی در کشورهای ژاپن، چین، روسیه، تایوان، هند، نپال، ویتنام، افغانستان، پاکستان و ایران پراکندگی دارند. در این محدوده وسیع، چهار نژاد از خرس سیاه آسیایی معرفی شده اند که خرس سیاه بلوچی با نام انگلیسی) Baluchistan Black Bear) و نام علمی ( Ursus thibetanus gedrosianus ) یکی از این نژادهاست که در جنوب شرقی ایران و بلوچستان پاکستان زیست می کند. خرس سیاه آسیایی به عنوان یکی از کمیاب ترین و آسیب پذیرترین گونه ها در ایران و حتی دنیا بشمار می رود. از نظر وضعیت حفاظتی در جهان در آستانه انقراض قرار دارد. مناطق پراکندگی خرس سیاه بلوچی در استان هرمزگان شامل قلوان، جاهودق زاغ، گوردی در بشاگرد، رودان، ارتفاعات سردشت و جکدان جاسک، ارتفاعات زاغ پیرزال واقع در رودخانه دژ میناب می باشد. خرس سیاه در گویش محلی بلوچی «مم» mem و در گویش محلی مردم بشاگرد هرمزگان «هرس» نامیده می شود. طول سر و تنه 120 تا 180 سانتیمتر، طول دم 7 تا 10 سانتیمتر، ارتفاع 90 سانتیمتر و وزن 50 تا170 کیلو گرم متغیر است.رنگ بدن خرس بجز اطراف پوزه که روشن تر است مشکی است. یکی از ویژگیهای خاص خرس سیاه آسیایی وجود یک طوق بزرگ سفید در زیر گردن است. این طوق به شکل هفت کمانی زیر گردن قرار گرفته و به دو طرف شانه ها کشیده شده است. گوش ها بزرگ و لوله ای شکل بوده که انتهای گردی دارند و در دو پهلوی سر قرار می گیرند. دست و پا کوتاه است این حیوان چشم های کوچکی داشته و حس بینایی و شنوایی ضعیف ولی حس بویایی بسیار قوی و حساسی دارد. تغییر نماد استان از خرس سیاه به دلفین در برنامه های محیط زیست هرمزگان مجید وفادار، مدیر کل سازمان حفاظت محیط زیست استان هرمزگان در گفتگو با خبرنگار مهر در بندرعباس گفت: بررسی مناطق پراکنش خرس سیاه در استان همواره در اولویتهای کاری و پژوهشی اداره کل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان قرار داشته است لذا به منظور بررسی جمعیت و پراکندگی حیات وحش نادر استان از جمله خرس سیاه ، پروژه های تحقیقاتی کتابخانه ای و میدانی را با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس طی سالهای 81 تا 83 و 84 تا 88 محقق کرده است. وی بیان کرد: در نظر داریم در راستای اجرای برنامه های بلند مدت حفاظتی، جهت بررسی و پایش زیستگاه این گونه با ارزش با همکاری کارشناسان مجرب انجمن طرح سرزمین که یک تشکل غیر دولتی است فعالیتهای میدانی جدی تری را در این خصوص انجام دهد. وفادار ادامه داد: از آنجا که این خرس به میوه و خرما و صیفی جات علاقمند است احتمالا برای تغذیه خود به مزارع و باغات کشاورزی دستیازی خواهد کرد و ما سعی داریم با انجام آموزش، اطلاع رسانی و جبران خسارت های وارده توسط این گونه از نابودی و مقابله ناصحیح با آن در راستای محافظت و حمایت از این گونه اقدام کنیم. وی در پاسخ به این سئوال که علل انتخاب خرس سیاه آسیایی و عدم انتخاب دلفین یا دیگر گونه های برجسته استان چه بوده است، بیان کرد: انجام این انتخاب توسط سازمان حفاظت محیط زیست مرکزی در تهران انجام شده است و استان در انتخاب آن عامل نبوده است از این رو ما نیز در حال پیگیری موضوع برای بررسی امکان تغییر آن به گونه های بومی، اندمیک و انحصاری استان مثل دلفین و یا بعضی از آبزیان هستیم. وفادار اذعان داشت: امید است با شناخت و معرفی این گونه ارزشمند به اذهان جامعه و پیاده سازی برنامه های حمایتی حفاظتی ضمن تضمین بقای نسل این گونه ارزشمند، کم یاب و در آستانه انقراض، رفتار مسولانه مردم و مسولین را جلب کنیم. این در حالی است که انتخاب خرس سیاه آسیایی به عنوان نماد طبیعت هرمزگان شبهاتی را بوجود آورده است که با داشتن نمادهایی همچون دلفین، پرندگان بومی و محلی و آبزیان منحصر به فرد توقع انتخاب آنها بیشتر از یک نماد غیر بومی بود. |
منبع: ندای هرمزگان
ثبت کننده: 4
تعداد دفعات مشاهده: 164